‘Anneleri Anlayan Marka Olmak’ ve ‘Markaların Seyir Defteri’ kitaplarının yazarı, Marka Köklendirme Uzmanı Esra Baykal, kadın çalışanların günümüzdeki yerine, ihtiyaçlarına ve karşılaştıkları zorluklara dair önemli noktalara değindi. Sadece Türkiye’de değil tüm dünyada kadın çalışan oranlarının düşüş gösterdiğini belirten Baykal, “İlk olarak, ‘Büyük Yıpratma’ vardı, şimdi ‘Büyük Ayrılık’ var. Şirketlerde hali hazırda yeterince temsil edilmeyen kadın liderler, şimdiye kadar gördüğümüz en yüksek oranlarda işlerini bırakmaya başladı.” dedi.
İş dünyasında cinsiyet eşitliği tartışmaları giderek daha çok önem kazanırken, uygulamada aynı etki görülmüyor. “2020 yılından beri C Level’daki kadın lider atamaları yükseliş gösterse de teknik, teknolojik departmanlarda, orta ve alt kademe çalışan kadın sayısı düşüş gösteriyor.” bilgisini veren Esra Baykal, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Global kurallar, baskılar, eşitlik ve çeşitlilik vaatleri ile şirketin vitrinini pırıl pırıl yapmak için çalışmalar sürerken, sürdürülebilir kadın çalışan politikaları için durum hiç de iç açıcı değil.”
“BUGÜNÜN KAYBINI DEĞİL, YARININ RİSKİNİ KONUŞALIM”
İş hayatındaki bu değişim nelere yol açacak? “Firmalar yalnızca kadın liderlerini kaybetmekle kalmayacak, gelecek nesil kadınları da kaybetme riskiyle karşı karşıya kalacaklar.” diyen Baykal, genç kadınların bir rol model bulmada sorun yaşayacaklarının da altını çiziyor.
Kadınların, iş hayatındaki bir azınlık olarak, herkesten daha çok mercek altına alındığını, olumsuz klişelere indirgeyen yorum ve davranışlarla karşılaşma olasılıklarının daha yüksek olduğunu ve hatta hemcinsleri tarafından da sıkça eleştirildiğini vurgulayan Baykal, şunları söyledi:
“Kadınlar, daha da fazla önyargı, ayrımcılık ve performans baskısıyla karşı karşıya kalıyor ve tükenmişlik, depresyon, anksiyete yaşama olasılıkları daha yüksek oluyor. Hatta çalışan annelerin işte ayrılmayı düşünme olasılıkları diğer çalışanlara göre çok daha fazla. Ayrıca, evden çalışmak veya standart olmayan saatlerde çalışmak gibi iş ve yaşam dengesini kolaylaştıran seçeneklerden yararlansalar da kendilerini yargılanmış hissetme veya kariyerlerinin nasıl etkilenebileceği konusunda endişelenme olasılıkları daha yüksek.”
“KADINLAR UZAKTAN VE ESNEK ÇALIŞMA İMKÂNI İSTİYOR”
Kadınların profesyonel çalışma hayatında yaşadığı diğer bir sorun ise, ücret ve kariyer planlama konusundaki eşitsizlik. Birçok kadın, otoritelerini baltalayan ve ilerlemelerinin daha zor olacağının sinyallerini veren mikro saldırganlıklar yaşıyor. Ayrıca zam, terfi veya ilerleme değerlendirmeleri yapılırken kadınların başarıları göz ardı edilebiliyor.
“Kadınlar, çalışanların esenliğini desteklemek, elemanlarını elde tutmak ve çalışan memnuniyetini artırmak konusunda aynı seviyedeki erkek yöneticilere göre daha başarılıyken, bu becerileri de görülmüyor.” şeklinde konuşan Esra Baykal, sözlerine şöyle devam etti:
“Uzaktan ve esnek çalışma imkânı bekleyen kadınlar bunu sadece iş ve yaşam dengesini kurmak için değil, iş yerinde gördükleri mobbing oranını ve toplu alanlarda yaşadıkları engellemeleri azaltmak için de talep ediyorlar. Yani kariyerlerinde ilerlemek için kendilerini bir kafeye veya eve kapatmaya hazır hale gelmiş durumdalar. Bütün bu zorluklar, LGBTQ+ bireyler ve engelli kadınlar için de oldukça büyük bir engel.”
ŞİRKETLER HANGİ ADIMLARI ATMALI?
Yazar Esra Baykal, fark yaratmak isteyen şirketlerin yapması gerekenleri ise şöyle sıraladı:
-Değişimi yönlendirmek için şirketlerin çeşitlilik, eşitlik ve katılımın tüm yönlerine derinden yatırım yapması gerekiyor.
-Terfilerin adil olmasını sağlamak için daha fazla uygulama yapılması gerekiyor. Çalışanlara ön yargı üzerine eğitimler vermek, kadınlar ve yeterince temsil edilmeyen gruplar için daha iyi terfi sonuçlarına yol açacaktır.
-Kadınların iş hayatında ilerlemesini hızlandırmak için şirketlerin hesap verebilirlik söz konusu olduğunda çabalarını ikiye katlaması gerekiyor.
-Cinsiyet eşitliğine yönelik anlamlı ve sürdürülebilir ilerleme sağlamak için şirketler iki geniş hedefe odaklanmayı düşünmelidir: daha fazla kadını liderliğe taşımak ve hâlihazırda sahip oldukları kadın liderleri elde tutmak.
-Kadınların günlük çalışma deneyimlerini iyileştirmek için uzaktan ve hibrit çalışma gibi esneklikler sunulmalı, acil çocuk bakımı yardımları ve psikolojik destek dahil olmak üzere bir dizi fayda sunulmalıdır.
-Son olarak şirketler, uzaktan ve hibrit çalışma seçeneklerinden yararlanan çalışanların performans incelemelerinde dezavantajlı duruma düşmemesini sağlamak için önlemler alabilir. Çalışanların, ne zaman ve nerede çalıştıklarına değil, ölçülebilir sonuçlara göre değerlendirilmesi gerekiyor.
