ABD’deki Southern Illinois University Carbondale’den bir araştırma ekibi, plastik atıkları ve tarımsal artıkları protein açısından zengin bir besine dönüştüren µBites adlı 3D baskılı bir kurabiye geliştirdi. Doçent Lahiru Jayakody liderliğinde yürütülen ve Sandhya Jayasekara’nın da yer aldığı proje, NASA’nın Deep Space Food Challenge (Derin Uzay Gıda Yarışması) için hazırlandı.
Atıktan hamura uzanan süreç
Üniversiteden yapılan açıklamaya göre ekip, PET plastik ile mısır sapı ve yaprak gibi bitkisel atıkları yüksek sıcaklık ve basınç altında su ve oksijenle parçalayan oksidatif hidrotermal çözündürme yöntemini kullanıyor. Elde edilen küçük moleküller, genetiği düzenlenmiş mayalar tarafından protein, yağ, vitamin ve aroma bileşiklerine dönüştürülüyor. Bu karışım lif, nişasta ve tatlandırıcıyla birleştirilerek hamur hâline getiriliyor ve 3D yazıcıyla kurabiye formuna sokuluyor.
Süreçte kullanılan mayalardan biri bitkisel biyokütleden vanilya aroması üretirken, bir diğeri PET’ten elde edilen etilen glikolü vücudun A vitaminine çevirebildiği beta-karotene dönüştürüyor.
Uzaydan afet bölgelerine
Araştırmacılar, mevcut verilerin kurabiyelerin tüketime uygun olduğuna işaret ettiğini belirtiyor; ancak insanlarla yapılacak tat testleri kurum onayını bekliyor. Ekip, ürünü birkaç yıl içinde pazara sunmayı umuyor. µBites’ın uzay yolculukları, denizaltılar, afet bölgeleri ve ileride Ay ya da Mars’ta kurulacak yaşam alanları gibi ortamlarda kullanılabileceği düşünülüyor.
Gıda güvenliği ve atık sorununa ortak yanıt
Ekip, küresel gıda talebinin 2050’ye kadar yüzde 35 ile 56 arasında artmasının beklendiğine ve dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 30’unun açlık riskiyle karşı karşıya kalabileceğine dikkat çekiyor. Proje, plastik kirliliği ile gıda güvenliği sorunlarını aynı anda ele alan bir yaklaşım olarak öne çıkıyor.
Kaynak: Bigumigu
